Kultura e akullores
Historia e shkurtër e një ëmbëlsire të ftohtë, nga kuzhinat e oborreve deri te dyqanet e lagjes.
-
Shekulli XVI, Firence
Kuzhina e oborrit
Ëmbëlsirat e ftohta me akull, borë dhe fruta u zhvilluan në tryezat e oborreve të Italisë së Rilindjes. Recetat e para të gelatos së sotme zakonisht i atribuohen fiorentinasit Bernardo Buontalenti.
-
1686, Paris
Nga oborri te kafeneja
Café Procope, e hapur nga siciliani Francesco Procopio dei Coltelli, u bë e njohur për akulloret e saj dhe e solli këtë ëmbëlsirë te populli. Lidhja mes kafesë dhe gelatos vjen që nga ajo kohë.
-
Shekulli XIX, Evropë
Karrocat e rrugës
Akulloreshitësit italianë u përhapën nëpër qytetet e Evropës me karrocat e tyre. E shitur në kon letre ose në gotë të vogël, gelato u bë një kënaqësi që mund ta blinte kushdo.
-
Shekulli XX, Itali
Takimi me espreson
Me përhapjen e makinës së espresos, gelato dhe kafeja nisën të ndajnë të njëjtin banak në baret italiane. Affogato, një top gelato ‘i mbytur’ në espresso të nxehtë, është shprehja më e thjeshtë e kësaj afërsie.
-
Sot
Dallimi mes gelatos dhe akullores
Gelato përzihet më ngadalë, prandaj ka më pak ajër, zakonisht më pak yndyrë dhe shërbehet pak më e ngrohtë. Rezultati: strukturë më e dendur dhe aromë më e theksuar.
Gelato apo akullore?
Të afërm, por jo e njëjta gjë. Vlerat janë të përafërta dhe ndryshojnë sipas recetës.
| Gelato apo akullore? | Gelato | Akullore |
|---|---|---|
| Sasia e ajrit | 20–35% | 50–100% |
| Yndyra | 4–8% | 10–18% |
| Temperatura e shërbimit | −11 / −14 °C | rreth −18 °C |
| Struktura | E dendur, e mëndafshtë | E lehtë, e fryrë |