Култура на џелато
Кратка историја на еден ладен десерт, од дворските кујни до локалите во соседството.
-
XVI век, Фиренца
Дворска кујна
Ладните десерти со мраз, снег и овошје се развиле на дворските трпези во ренесансна Италија. Првите рецепти за денешното џелато обично му се припишуваат на Фирентинецот Бернардо Буонталенти.
-
1686, Париз
Од дворот до кафеаната
Café Procope, отворено од Сицилијанецот Франческо Прокопио деи Колтели, стана познато по сладоледите и го приближи овој десерт до народот. Врската меѓу кафето и џелатото потекнува оттогаш.
-
19 век, Европа
Улични колички
Италијанските сладоледџии се раширија низ европските градови со своите рачни колички. Продавано во хартиен корнет или мала чашка, џелатото стана задоволство што секој можеше да си го дозволи.
-
20 век, Италија
Средба со еспресото
Со ширењето на апаратот за еспресо, џелатото и кафето почнаа да го делат истиот шанк во италијанските барови. Афогато, топка џелато ‘удавена’ во топло еспресо, е наједноставниот израз на таа блискост.
-
Денес
Разликата меѓу џелато и сладолед
Џелатото се меша побавно, па содржи помалку воздух, обично помалку масти и се служи малку потопло. Резултатот е погуста текстура и поизразена арома.
Џелато или сладолед?
Блиски роднини, но не се исто. Вредностите се приближни и зависат од рецептот.
| Џелато или сладолед? | Џелато | Сладолед |
|---|---|---|
| Содржина на воздух | 20–35% | 50–100% |
| Маснотии | 4–8% | 10–18% |
| Температура на служење | −11 / −14 °C | околу −18 °C |
| Структура | Густа, свилена | Лесна, воздушеста |